สวัสดีค่ะเพื่อน ๆ เห็นหน้ากากผีสีสดใสแบบนี้ นึกออกกันไหมคะว่าเป็นประเพณีอะไร วันนี้สุขใจดีใจมากเลยที่จะได้มีโอกาสจะได้ไปร่วมขบวนแห่ผีตาโขนที่จังหวัดเลย ด้วยล่ะค่ะ เลยตั้งใจจะนำเรื่องราวของเทศกาลผีตาโขนมาเล่าให้เพื่อนๆได้ฟังกัน
ประเพณีแห่ผีตาโขนจัดเป็นส่วนหนึ่งในงานบุญประเพณีใหญ่หรือที่เรียกว่า “งานบุญหลวง” ในจังหวัดเลยค่ะ ต้นกำเนิดของการแห่ผีตาโขนเกิดขึ้นเมื่อครั้งที่พระเวสสันดรและนางมัทรีจะเดินทางออกจากป่ากลับสู่เมือง บรรดาผีป่าหลายตนและสัตว์นานาชนิดจึงพากันแฝงตัวแฝงตน มากับชาวบ้านเพื่อมาส่งทั้งสองพระองค์กลับเมือง ซึ่งในสมัยก่อนนั้นก็ได้มีการเรียกชื่อประเพณีนี้จากคำว่า “ผีตามคน” “ผีตาขน” จนกลายมาเป็น “ผีตาโขน” อย่างที่เราเรียกกันในปัจจุบันค่ะ
ชนิดของผีตาโขนนั้นแบ่งได้เป็น 2 ประเภท ก็คือ ผีตาโขนใหญ่และผีตาโขนเล็ก ผีตาโขนใหญ่นั้นจะมีขนาดใหญ่กว่าคนธรรมดา 2 -3 เท่า ประดับตกแต่งรูปร่างหน้าตาด้วยเศษวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น เวลาแห่นั้นคนเล่นจะต้องเข้าไปอยู่ข้างในตัวหุ่น แต่ละปีจะทำผีตาโขนใหญ่เพียง 2 ตัว คือผีตาโขนชาย1ตัวและหญิง1ตัว ซึ่งผู้ที่มีหน้าที่ทำผีตาโขนใหญ่จะเป็นกลุ่มเฉพาะทีได้รับการอนุญาตเท่านั้นค่ะ ส่วนผีตาโขนเล็กนั้นจะเป็นเหมือนการละเล่น ที่ทุกคนสามารถเข้าร่วมได้ โดยการแต่งตัวใส่หน้ากาก ร่วมเข้าขบวนแห่กันอย่างสนุกสนาน
งานประเพณีบุญหลวงและการละเล่นผีตาโขน ถือเป็นงานที่แสดงออกถึงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านอันดีงามที่เป็นเอกลักษณ์ของอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ซึ่งในปีนี้นั้นจะมีการแห่ในช่วงวันที่ 22 – 24 มิถุนายน 2555 หากใครได้มีโอกาสไปล่ะก็ อย่าลืมถ่ายรูปสวยๆมาฝากสุขใจกันบ้างนะคะ ตอนนี้สุขใจขอไปเตรียมตัวทำหน้ากากผีตาโขนก่อนดีกว่า แล้วไว้พบกันใหม่ค่ะ
